Style przywiązania – potrzeba bliskości w związkach

Coraz częściej słyszymy i powtarzamy-  nie potrzebuję nikogo, związki nie są dla mnie. Zastanawiające jest jednak, w ilu przypadkach jest to świadoma decyzja dająca poczucie szczęścia, a kiedy ucieczka przed najtrudniejszymi emocjami. Strachem przed odrzuceniem, brakiem wzajemności, ośmieszeniem. Zofia Nałkowska napisała „Samotność jest złudzeniem. Myśli człowieka krążą zawsze koło innych ludzi…” Wypieramy naszą potrzebę bliskości, niejednokrotnie zranioną i niezrealizowaną w naszym dzieciństwie.

Zrozumiała wydaje się niezgoda na to, że wczesnodziecięce relacje z rodzicami mają wpływ na wybory w naszym dorosłym życiu. Co więcej, na kształt kontaktów międzyludzkich i przeżywania ich. „Łatwiej” myśleć jest, że jesteśmy czystą kartą, która w pełnej świadomości dokonuje życiowych wyborów.

Praca nad więzią dziecko-rodzic, szczególnie w dorosłości bywa trudna i mozolna. Najchętniej nie wracałoby się do bolesnych wspomnień. Niejednokrotnie nie jesteśmy w stanie przyznać, że nosimy w sobie wewnętrznych rodziców. Ich postawy, emocje, spojrzenie na nas.
Jednak, czy każdemu z nas nie zdarzyło się, chociaż raz poczuć w relacji z partnerem jak z rodzicem? Czy nie pomyśleliśmy kiedyś- oszaleję, ona zachowuje się jak moja matka?. Czy nie usłyszeliśmy, że jesteśmy tacy jak rodzice? Chociaż zawsze próbowaliśmy postępować inaczej? Czy nie czuliśmy trudnej do opisania złości na partnera, czując, że może nie jest ona skierowana tylko do niego?

Czym jest przywiązanie?

Pomiędzy dzieckiem a mamą (lub osobą opiekującą się) tworzy się jedyna w swoim rodzaju więź. Nie tylko od samego momentu urodzenia. Znacznie wcześniej, w życiu płodowym. Ta więź nazywana jest przywiązaniem. To potrzeba kontaktu, bezpieczeństwa i zaopiekowania od bliskiej osoby. Zobaczenia w oczach troski i spokoju. Jest również postawą wobec obiektu, sposobem proszenia o bliskość i odpowiedzią na nią.

Od samego momentu naszego poczęcia jesteśmy w relacji. To coś, co zaczyna nasze życie. Dlatego wokół tego tematu jest tak wiele kontrowersji, teorii i spekulacji. Czy potrzebujemy relacji? Jak być szczęśliwym i niezależnym od nikogo? Codziennie poruszany jest gorący temat: jak rozmawiać z partnerem, dzieckiem. Jak dogadać się z szefem, przyjaciółką.

Relacje nas otaczają. To jak w nich funkcjonujemy w dużej mierze zależy od tego jaka, była nasze pierwsza, najważniejsza relacja w życiu. Z mamą lub osobą, którą tę funkcję pełniła.

Style przywiązania

•  Styl lękowo-ambiwalentny

W przypadku tego stylu przywiązania, moment oddalenia się mamy jest trudny i powodujący ogromny lęk. Po jej powrocie dziecko początkowo chce być bardzo blisko, cieszy się ,a następnie reaguje agresją i odepchnięciem. Jest to swojego rodzaju kara za niedostępność obiektu.

Rodzice przeżywani są jako agresywni i trzymający kontrolę.

Dziecko i później osoba dorosła przeżywa rozterki na temat uczuć bliskich osób. Zastanawia się czy na pewno jest kochana? Czy wystarczająco? Bywa zazdrosna przy jednoczesnym niskim poczuciu własnej wartości. Dominującym stanem emocjonalnym u osób z tym stylem przywiązania jest niepewność. Pojawia się potrzeba pochłonięcia i zawładnięcia drugiej osoby. W poczuciu, że da nam to pewność i stabilność, której nie możemy odnaleźć w sobie samych.

• Styl unikający

Tu dominuje poczucie odrzucenia przez mamę. Dziecko czuje się bezbronne i karane za wyrażanie potrzeby bliskości. Uczy się, że pokazywanie swoich emocji, wiąże się z cierpieniem. Opiekunowie odbierani są jako postaci wymagające, nieczułe i oceniające.

W dorosłości, dzieci te nie wchodzą w bliskie relacje, aby uniknąć bólu doświadczonego w dzieciństwie. Bliskich trzymają na bezpieczny dystans. Często poszukują  przelotnych relacji, o charakterze czysto seksualnym. Wielokrotnie postrzegane są jako silne, niezależne, niepotrzebujące pomocy. Przez partnerów odbierane jako oziębłe.

• Styl bezpieczny

Dzieci te nie reagują lękiem czy innymi negatywnymi emocjami podczas rozstań z mamą. Są ufne i czują się w relacji bezpiecznie. Mogą liczyć na wsparcie. Taki rodzaj bliskości pozwala na budowanie poczucia własnej wartości, ciekawości świata  i otwartości na ludzi.

Osoby z takim doświadczeniem wierzą, że zasługują na miłość i są w stanie tworzyć satysfakcjonujące relacje. Nie oznacza to oczywiście, że nie napotykają na swojej drodze problemów i trudności. Jednak stabilne ego pozwala rozwiązywać je w niedestrukcyjny sposób.

Czy styl przywiązania można zmienić?

To, że odtwarzamy nasze dziecięce relacje, nie musi znaczyć, że będą nami rządziły. Co prawda Bowlby był zdania, że to jakie, wykształcimy przywiązanie, będzie z nami do samej śmierci. Owszem wiemy, że to, co głęboko zakorzenione powtarzane jest z nieświadomym uporem. Jednak refleksja nas sobą, motywacja do zmiany, otwartość umysłu i własna praca mogą przynieść ogromne zmiany. Pozwolą one, cieszyć się nam satysfakcjonującymi bliskimi relacjami, a co najważniejsze przekazać swoim dzieciom to czego, nam zabrakło.